Centrum Filozofii Przyrody

Celem projektu jest dogłębne przestudiowanie wpływu myśli Richarda Kilvingtona (1302 – 1361), jednego z twórców tzw. szkoły oksfordzkich kalkulatorów, na rozwój późnośredniowiecznej fizyki, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących ruchu. Wyjątkowo cenne będzie opracowanie wydania krytycznego ośmiu kwestii Kilvingtona, która razem składają się na komentarz tego myśliciela do „Fizyki” Arystotelesa. Innowacyjność tego projektu tkwi również w wykorzystaniu nigdy wcześniej niepublikowanych manuskryptów, które okażą się pomocne przy rozświetlaniu zagadek filozoficznych traktatów XIV wieku. Udostępnienie światu naukowemu tak ważnego tekstu jak komentarz Kilvingtona do „Fizyki” Arystotelesa odbije się szerokim echem w międzynarodowym środowisku filozoficznym. Projekt jest bardzo oryginalny, a udostępnienie i opracowanie źródeł, które nigdy nie były wydane, stanowi samo w sobie znaczące osiągnięcie w historii filozofii średniowiecznej.

Zagadka rękopisów łacińskich Kilvingtona

Kierownik projektu: prof. dr hab. Elżbieta Jung Ekspert: mgr Dariusz Gwis

Czy człowiek jest automatem, pozbawionym wolności, czy jednym dużym układem z „duszą materialną”? Magister Marcin Leszczyński z Instytutu Filozofii Uniwersytetu Łódzkiego przygląda się nowożytnej filozofii medycyny, szczególnie biorąc pod uwagę poglądy pierwszego neurologa - Thomasa Willisa.

Śladami Willisa – poznać filozofię medycyny

Opis projektu:

Podstawowym celem projektu jest udostępnienie specjalistom zajmującym się średniowieczną historią nauki i teologii, jak również osobom zainteresowanym filozofią średniowieczną, dokonań w zakresie „teologii matematycznej” Ryszarda Kilvingtona – czternastowiecznego myśliciela, założyciela szkoły tzw. Oksfordzkich Kalkulatorów. Celem jest również wskazanie na doniosłość rozważań filozofów i teologów czternastowiecznych, których teorie miały wpływ na nowożytną naukę i teologię, rozwijaną m. in. przez Kartezjusza i Leibniza. Dzięki publikacji tekstu łacińskiego, który do dziś dostępny jest jedynie w rękopisach dwóch kwestii z komentarza Kilvingtona do Sentencji Piotra Lombarda, będzie można zapoznać się z nowatorskimi poglądami tego myśliciela, natomiast dogłębna analiza, która zostanie przedstawiona we wstępie do wydania oraz w osobnych artykułach, pozwoli prześledzić niezwykle ciekawy sposób rozwiązywania sporów i kontrowersji wokół najważniejszych kwestii moralnych, takich jak: wolna wola człowieka i Boga, pojęcie dyspozycji moralnych i łaski, dobrych uczynków i zasług oraz nagród, rozpatrywanych w perspektywie późnośredniowiecznego Augustynizmu.

            Zespół powołany do realizacji tego projektu podejmie trud nad opracowaniem tekstu łacińskiego i rozwikłaniem zagadki dotyczącej tradycji rozproszonej kilwingtonowskiego komentarza do Sentencji. Rozwikłanie zagadki, jaką zawsze stanowi tradycja rozproszona, która wymaga wielu wysiłków, aby ustalić wzajemną zależność rękopiśmienną jak i zależność doktrynalną, jest niezmiernie cenne dla historyków myśli, ponieważ z jednej strony wyjaśnia ono funkcjonowanie określonego tekstu wśród współczesnych autorowi czytelników, ale z drugiej doskonale obrazuje historię danego okresu w tym przypadku późnego średniowiecza. Również artykuły, które będą publikowane w znanych periodykach w języku angielskim wyjaśniające i omawiające oryginalne poglądy Ryszarda Kilvingtona na temat metodologii, filozofii moralnej i teologii pozwolą szerokiemu gronu badaczy zapoznać się z historią średniowiecznej myśli w szerszym kontekście.

Realizacja proponowanego projektu pozwoli zatem ukazać po raz pierwszy pełny i rzetelny obraz początków nowej, średniowiecznej, teologii i filozofii matematycznej i umożliwi tym samym weryfikację powszechnej opinii o braku ciągłości między średniowieczem a czasami nowożytnymi.

Osiągnięte rezultaty:

1. Wstępna wersja wydania krytycznego, na podstawie 5 rękopisów kwestii Ryszarda Kilvigntona Utrum Deus sit super omnia diligendus.
2. Wstępna wersja wydania krytycznego, na podstawie 5 rękopisów kwestii Ryszarda Kilvigntona Utrum per opera meritoria augeatur habitus caritatis quo Deus est super omnia diligendus.

Siedziba Centrum
(budynek Instytutu Filozofii UŁ)

ul. Lindleya 3/5 
90-131, Łódź 
III piętro, pokój 318

E. cent.phil.nat@uni.lodz.pl
T. 635 61 13